Adolygiad Y Gwyll

Postiwyd ar 30 Hydref 2013 gan dafydd

Felly, fe ddangoswyd pennod cynta Y Gwyll o’r diwedd ar ôl misoedd o heip. Mae’r ymgyrch farchnata wedi cynnwys cymhariaethau pendant gyda The Killing a chyfresi eraill yn y genre ‘Scandinavian Noir‘. Roedd hyn yn ffôl iawn, iawn – yn bennaf, am ei fod yn codi disgwyliadau. Mae cyfresi ditectif am lofruddiaethau wedi bod ar S4C yn y gorffennol – y pryd hynny fe cymharwyd nhw a chyfresi Seisnig neu Americanaidd gan mai rheiny oedd yn boblogaidd ar y pryd.

Mewn gwirionedd, beth sydd yma yw drama dditectif Gymreig. Dyw hi ddim yn beth da i adolygiad wneud cymhariaethau gyda unrhyw gyfresi arall ond mae’r heip marchnata yn gwneud hyn yn anorfod.

Fel arfer mae’n rhaid i bennod cynta unrhyw gyfres newydd gyflwyno llawer o gymeriadau mewn amser byr. Fe lwyddwyd i wneud hynny heb unrhyw esboniadau hir. Roeddwn i’n meddwl fod ychydig gormod o ddeialog ar rai adegau lle ddylai fod tawelwch yn dweud mwy.

Am rhyw reswm mae’n anodd i ddrama gyfleu gwaith yr heddlu yn digwydd yn naturiol drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae sgript Y Gwyll yn rhoi Cymraeg cywir iawn yng nghenau’r cymeriadau. Yn y bennod gynta dyw’r deialog o fewn yr heddlu ddim yn rhedeg yn gwbl llyfn a naturiol i fy nghlust i.

I fi, roedd y ddrama yn gwella wrth weld golygfeydd rhwng rhai o’r cymeriadau ymylol gyda actorion anghyfarwydd, lle roedd cyfathrebu mwy realistig rhywsut.

Er hyn doedd y bennod ddim wedi gwneud i mi falio llawer am unrhyw gymeriad, hyd yn oed y wraig a lofruddiwyd. Mae’n rhaid i ddrama wneud i rywun deimlo rhywbeth am gymeriad – teimlo tosturi, edmygedd neu gasineb.

Un o nodweddion y cyfresi Sgandinafiaidd yw cynildeb y deialog, actio a’r golygfeydd. Dwi ddim yn credu fod hyn yn nodwedd yn y bennod gynta o’r Gwyll. Roeddwn i’n teimlo fel fod yna ruthr i symud rhwng golygfeydd a roedd gormod o doriadau camera o fewn y golygfeydd hynny. Doedd gen i ddim teimlad o densiwn wrth wylio yr awr gynta.

Fe ddaeth y cyffro yn y pum munud ola, gyda Mathias yn cwrso Hywel Maybury allan o’r hen gartref. Mae nhw wedi llwyddo i wneud un peth felly – creu cliffhanger.

I grynhoi mae’n edrych fel drama safonol nid campwaith. Mae gan S4C broblem wrth greu heip eu hunain o gwmpas y gyfres. Mewn byd gyda fideo-ar-alw a’r cyfryngau cymdeithasol mi fyddai’n well gadael i’r gynulleidfa eu hunain greu buzz am unrhyw raglen ond fydd hynny ddim yn digwydd heblaw fod y rhaglen yn un da. Dyna sut ydw i wedi darganfod pob rhaglen drama dwi wedi wylio yn y blynyddoedd diwetha – o The Killing i Breaking Bad.

Mae gan y Cymry Cymraeg dueddiad o or-glodfori unrhyw gynhyrchiad sydd ychydig bach yn well na’r cyffredin – efallai am fod hynny yn rhywbeth mor brin. Fe fydd hi’n ddiddorol gweld ymateb i’r gyfres pan ddangosir y fersiwn saesneg.

Postiwyd yn Teledu | 2 Sylw

I’r cyfeiriad anghywir

Postiwyd ar 20 Hydref 2013 gan dafydd

Mae fy nhad wedi bod yn cwyno ers misoedd fod gwefan WalesOnline yn dangos hen storïau ar y dudalen flaen, er ei fod yn gallu cyrraedd y newyddion diweddaraf drwy ddolenni ar y dudalen. Doeddwn i ddim wedi meddwl llawer am y peth nes i mi gael golwg ar ei gyfrifiadur heddiw.

Y peth cynta sy’n amlwg yw fod dad yn hoffi defnyddio rhestr o ffefrynnau yn y porwr yn hytrach na chwilio Google neu deipio yn y bar cyfeiriad. Felly mae ganddo restr o ffefrynnau wedi ei osod blynyddoedd yn ôl. Roedd ei ffefryn WalesOnline yn mynd i’r cyfeiriad http://icwales.icnetwork.co.uk/ ond dyma beth sydd i’w weld ar hwnnw:

WalesOnline (hen)

Mae’r dudalen yna wedi ei rewi mewn amser ers i’r fersiwn newydd o’r wefan lansio ym mis Ebrill 2013 – er fod yna linell “Updated” ar ben y dudalen sy’n rhoi dyddiad heddiw. Dyma’r wefan newydd:

WalesOnline (newydd)

Felly esgeulustod syml sydd yma o anghofio ail-gyfeirio darllenwyr i’r wefan newydd. Sgwn i faint o ymwelwyr sy’n glanio ar y dudalen yma ac yn crafu eu pen? Mae’r hen gyfeiriad yn ymddangos ar dudalen gynta Google drwy edrych am “wales online” neu “wales news”.

Dwi wedi gofyn i WalesOnline iddyn nhw ail-gyfeirio’r hen wefan (gyda cod 301 wrth gwrs). Y pethau bach sy’n cyfri wrth redeg gwefan.

Postiwyd yn Y We | Sylwadau wedi eu Diffodd ar I’r cyfeiriad anghywir

Wedi drysu.com

Postiwyd ar 24 Medi 2013 gan dafydd

Mae gen i deimladau cymysg am gwmnïau sy’n defnyddio’r iaith Gymraeg fel arf marchnata. Ar yr un llaw, mae’n beth da i weld cwmniau Cymreig yn dangos eu hunaniaeth yn enwedig os ydyn nhw’n gwmnïau sy’n gweithredu drwy wledydd Prydain neu ymhellach. Mae’n helpu gwrthbrofi y ddadl fod yr iaith yn gallu dieithro y di-Gymraeg neu’r unieithog.

Ar y llaw arall mae’n gallu edrych fel Cymreigeiddio er mwyn sioe yn unig – fel rhoi ‘Cymru’ mewn enw corff fel pebai hynny yn datrys popeth.  Beth yw’r pwynt i gwmni ddefnyddio’r Gymraeg yn eu marchnata os nad ydyn nhw’n cynnig gwasanaethau yn yr iaith?

Y cwmni diweddaraf i wneud hyn yw confused.com a’i mascot newydd Breian y robot. Dwi’n gweld Breian bob dydd am ei fod yn byw yn yr un adeilad lle mae fy swyddfa i. Mae Breian wedi ‘dysgu Cymraeg’ a nawr yn postio ambell i neges yn Gymraeg ar Twitter a YouTube.

Wrth gwrs, dyw meddalwedd Breian ddim yn berffaith a weithiau mae’n cyfieithu’n anghywir fel y gwelwch o’i gyfieithiad o ‘car park’:

Breian y Robot Car Parcio

Mae’r fideo hynny wedi ei gymeryd lawr erbyn hyn. Faint o Gymraeg sydd can confused.com felly? Dyw’r gwefannau ddim yn Gymraeg a dwi ddim wedi clywed eu bod yn cynnig gwasanaethau Cymraeg. Ai gimic yw Breian a’i gar parcio felly?

Postiwyd yn Cymraeg, Iaith | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Wedi drysu.com

Samplo Saunders

Postiwyd ar 23 Medi 2013 gan dafydd

Mae araith radio Saunders Lewis ‘Tynged yr Iaith’ wedi cael ei ddefnyddio mewn amryw ffyrdd dros y blynyddoedd. Nid y geiriau a’r neges yn unig sy’n atyniadol – roedd gan Saunders lais ac acen eitha unigryw; llais hynafol, diwylliedig, sydd fel ryw adlais o hen dderwydd o gyn-hanes. Mae ansawdd y recordiad yn ychwanegu at y naws arall-fydol?

Felly mae’r araith yn berffaith ar gyfer ei samplo mewn cerddoriaeth. Mae rhai yn cael fwy o lwyddiant nac eraill.

Dyma un Y Bwgan

Ond does neb wedi gwneud defnydd gwell ohono na Ty Gwydr gyda ‘Rhyw Ddydd’

All rhywun feddwl am enghreifftiau arall?

Postiwyd yn Cerddoriaeth, Iaith | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Samplo Saunders

Gwirebau y We Gymraeg

Postiwyd ar 23 Medi 2013 gan dafydd

Mewn ymateb i gwestiwn gan Nwdls ar Twitter, dyma fy nghynigion i am wirebau y we Gymraeg.
1. Dyw postio lluniau o arwyddion Scymraeg byth yn mynd yn hen.

2. Mae unrhywbeth newydd o gwbl sy’n cael ei lansio yn cael ei ddisgrifio fel “y cyntaf o’i fath yn y Gymraeg”

3. Os yw unrhywun yn cyhoeddi barn dadleuol, mae’n llawer haws beirniadu teipos neu safon yr iaith yn lle cynnig ymateb rhesymol.

4. Does neb yn darllen Golwg 360 a meddwl “dyna ddiddorol, o’n i ddim yn gwybod hynny o’r blaen”.

5. Er mai dim ond 0.00007% o boblogaeth y byd yw’r Cymry Cymraeg, ni’n synnu o hyd fod yna bobl eraill yn y byd sy’n malio dim am y Gymraeg a’i ddiwylliant.

6. Mae pawb yn hoffi lladd ar S4C, ond yn troi’n amddiffynnol os welwn ni Sais yn gwneud yr un fath.

7. Uchelgais unrhyw Gymro ar Twitter yw cael eich ail-drydar gan Dafydd Elis-Thomas (os nad yw hynny’n digwydd, fe wnaiff unrhyw actor o Bobol y Cwm y tro).

8. Yr hiraf y mae dadl am yr iaith yn parhau, y mwya tebygol yw hi y bydd rhywun yn crybwyll Saunders Lewis (neu Gwynfor Evans).

9. Mae pob trafodaeth yn tueddu tuag at begynnau, rhwng gogledd/de, dwyrain/gorllewin, trefol/cefn gwlad, iaith gyntaf/ail iaith, gwerinol/diwylliedig, heriol/sefydliadol, technolegol/traddodiadol.

10. Mae gwefannau Cymraeg yn cael eu lansio gyda heip mawr, cyn marw’n dawel ychydig o flynyddoedd yn ddiweddarach ar ôl i’r arian cyhoeddus redeg allan.

Postiwyd yn Y We | 2 Sylw