Methiant Arriva

Mae Trenau Arriva Cymru wedi lansio gwefan newydd o’r diwedd, dwy flynedd ar ôl apwyntio cwmni i ail-ddatblygu’r wefan. Mae yna lawer o bethau allwn i ddweud am ddyluniad y wefan newydd ond wna’i ddim, dim ond i ddweud nad yw’n edrych fel gwaith dwy flynedd.

Dwi wedi gweithio ar ddatblygiad gwefannau i gwmnïau trên ers degawd nawr a felly mae gen i beth profiad a diddordeb yn y maes. Fe wnaethon ni ddatblygu tri gwefan i gwmni ‘Wales and Borders’ yn 2002 (mewn llai na dwy fis fel mae’n digwydd!), gwefannau cafodd eu llyncu wedyn i fewn i gwmni Arriva yn 2005, pan wnaethon nhw – yn eu doethineb – apwyntio asiantaeth o Lundain i ail-ddatblygu’r wefan – dyma’r fersiwn oedd yn bodoli o 2006 hyd heddiw. Dwi’n dal i weithio ar wefannau i rai o’r cwmnïau trenau mawr yn Lloegr. Mae ganddyn nhw fwy o arian yn sicr, ond mae yna hefyd ymdrech galed i wneud ei gwefannau yn ddefnyddiol ac o safon uchel.

Mae cwynion wedi bod dros y blynyddoedd am ddiffyg darpariaeth Gymraeg ar wefan Trenau Arriva, yn bennaf yr adrannau sy’n defnyddio neu dderbyn gwybodaeth oddi wrth systemau craidd y system rheilffordd ym Mhrydain (adran wybodaeth National Rail sy’n cyflenwi rhestr o orsafoedd, amserlenni ac ati).

Does dim dwywaith amdani – mae hi’n her anferth i gyfuno’r holl systemau hyn mewn i un gwefan – dyna sy’n cymeryd rhan fwyaf o’n amser ni, a dim ond mewn un iaith mae hynny. Er hyn, does dim ymdrech o gwbl wedi bod gan Arriva i geisio datrys hyn dros 9 mlynedd. Mae tudalen yn nodi Polisi Dwyieithog y cwmni yn nodi pa wasanaethau sydd ddim ar gael yn Gymraeg:

Nid yw’r gwasanaethau canlynol ar gael drwy gyfrwng y Gymraeg:

Gwasanaeth Prynu Tocynnau Ar-lein
Journey Check – gwasanaeth gwybodaeth fyw
Rainbow Boards – gwasanaeth gwybodaeth fyw
Cyfrifiannell Tocyn Tymor
Argraffu Amserlen Personol
Gwaith Peirianyddol
Bwrdd Ymadawiadau/Cyraeddiadau
Chwilio am Orsaf

Mae hyn yn gyfaddefiad reit warthus. Os ewch chi i adran ‘wybodaeth fyw’ y wefan, does dim hyd yn oed ymdrech i gyfieithu tudalennau fel Bwrdd Ymadawiadau. Hyd yn oed yn waeth, ar dudalennau Gwaith Peirianyddol a Newid Gwasanaethau, does dim gwybodaeth o gwbl na dim yn eich cyfeirio at y fersiwn Saesneg lle mae’r wybodaeth i’w weld.

Mae’n wir i ddweud fod yr holl wybodaeth ‘fyw’ yn cael ei gyflenwi gan un cwmni canolog sydd ddim yn gallu darparu testun Cymraeg. Er fod angen ateb tymor hir i hynny, mae yna rhai ffyrdd o gwmpas y broblem hyn hefyd.

Ar ein fersiwn dwyieithog o’r wefan yn 2002, fe wnaethon ni ymdrech i gyfieithu peth o’r wybodaeth. Er enghraifft, mae’n hawdd iawn i god y wefan amnewid testun o’r ffynhonnell; pethau fel ‘Good Service’, ‘Expected Departure’, ‘To’, ‘From’ ac yn y blaen. Mae’n hawdd cyfieithu enwau y gorsafoedd hefyd. Ymgais fach oedd hyn i weithio o gwmpas y system a roedd ymhell o fod yn foddhaol.

Mae gan Arriva ‘esgusion’ dros beidio cyflenwi peth o’r wybodaeth ar ei gwefan. Does ganddyn nhw ddim esgus o gwbl am rhai adrannau. Mae’r gwasanaeth archebu tocynnau yn cael eu gyflenwi gan the ‘thetrainline’ – does dim rheswm pam na allai Arriva fod wedi comisiynu’r cwmni i ymestyn ei systemau i gynnig fersiwn Cymraeg.

Mae’r gwasanaeth ‘argraffu amserlen’ yn cael ei gyflenwi gan gwmni Hafas o’r Almaen (mae’n system amlieithog yn barod, ond ddim Cymraeg). Mae’r cwmni hefyd yn cyflenwi amserlennau trên ar draws Ewrop (yn cynnwys gwledydd Prydain) ac yn gallu cynnig hynny mewn nifer o ieithoedd. Pam felly nad yw Arriva, sy’n rhan o gwmni Almaenig arall – Deutsche Bahn – yn gallu defnyddio’r dechnoleg sydd ar gael iddyn nhw?

Google – y lingua franca newydd?

Roedd yn rhaid i fi gysylltu gyda ISP yn yr Almaen wythnos yma. Roedd rhywun anhysbys wedi rhoi copi o hen wefan i fyny, un wnaethon ni ddatblygu yn 2002 ond fe ddaeth y prosiect i ben yn 2008. Roedd rhywun wedi ail-gofrestru y parth gwreiddiol ac yna dwyn hen gopi o’r wefan o’r Archif Rhyngrwyd a’i roi nôl ar y we.

Drwy wneud hynny roedden nhw’n elwa ar yr holl ddolennau oedd yn bwydo traffig i’r wefan, ond fe allen nhw fod wedi gwneud hynny heb ddwyn ein gwaith dylunio a’r cynnwys. Ac wrth gwrs doedd y wefan ddim yn gweithio yn iawn gan nad oedd unrhyw god tu ôl iddo, dim ond HTML statig.

Dyma gyrraedd y pwynt felly – roedd rhaid gofyn i’r cwmni oedd yn darparu’r gweinydd i dynnu’r wefan i lawr. Dwi ddim yn sprechen Almaeneg felly ddanfones i ebost yn saesneg iddyn nhw, gan ddisgwyl y bydden nhw’n deall hynny. Fe ges i ebost dwyieithog nôl yn Almaeneg a saesneg cywir ond roedd yn ateb safonol yn dweud “Mi fyddwn ni’n ymchwilio i’r mater”.

Bore ‘ma fe ges i ebost dwyieithog arall yn dweud fod nhw wedi delio gyda’r mater. Roedd yn amlwg fod y saesneg tro ‘ma wedi ei gyfieithu drwy Google translate. Roedd e’n ddigon dealladwy ond ddim yn hollol glir er mwyn esbonio beth oedd wedi digwydd. Roedd e’n defnyddio’r gair “prosecuted” er enghraifft – oedden nhw wir wedi mynd a’i cwsmer i’r gyfraith? Na – ‘pursued’ oedd y gair. Mae ansawdd cyfieithu Google yn amrywio llawer yn ôl pa gyfuniad o eiriau sy’ mewn brawddeg.

Drwy fwydo mewn gwahanol gyfuniadau o’r frawddeg gan dynnu rhai geiriau neu gyfieithu un gair ar y tro, dwi’n cael nifer o amrywiaethau:

“have pursued corresponding”
“have pursed accordingly”
“have followed accordingly”
“pursued in accordance”
“we have appropriately”

Ond dwi’n deall beth oedd ganddyn nhw. Fe ges i nhemptio i gyfieithu fy ateb i drwy Google ond ro’n i’n meddwl fydde hynny braidd yn haerllug. Fel mae’n digwydd mae cyd-weithwraig yn siarad Almaeneg yn rhugl felly wnes i ateb gyda un brawddeg saesneg ac un Almaeneg.

Fe ges i ateb uniaith Saesneg tro ‘ma, drwy gymorth Google:

Thank you for your emails and help prevent abuse on the Internet. We go every abuse according to the message part of the Internet in our sphere of influence is in accordance with proof.

Eto dwi’n deall yr ystyr ond mae gan gyfieithu awtomatig lle i fynd eto yndoes? Efallai rhyw ddydd fydd hi’n bosib cyfathrebu yn llwyr drwy gyfieithu o’r fath (drwy math yma o ategolyn ar gyfer Thunderbird, er enghraifft). A fydd hyn yn beth da neu gwneud pobl hyd yn fwy diog pan mae’n dod at ddysgu ieithoedd?

Gwynedd Ni

Roedd lansiad gwefan newydd Gwynedd-Ni heddiw, oedd yn brosiect bach difyr i’n dylunwraig Nic.. 5 gwahanol gynllun i’w greu a’r plant yn helpu! Er hynny wnaeth y problemau arferol o ‘dylunio drwy bwyllgor’ ddim amharu ar y gwaith gorffennedig.

Comisiynydd plant

Fe aeth ein gwefan newydd hyfryd ar gyfer Comisiynydd Plant Cymru yn fyw heddiw (wel ar y penwythnos i fod yn fanwl gywir).

Mae e’n llawn o wybodaeth ddefnyddio am waith y Comisiynydd, ac yn cynnwys gêm ddifyr i brofi faint rydych chi’n wybod am hawliau plant.

Ar ben fy hun

Dwi ar ben fy hun yn y swyddfa, tra fod pawb yn y dafarn (wel mae rhaid i rywun ateb y ffôn, dyna fe esgus). Dwi’n chwarae cerddoriaeth FrankMusik yn uchel. Perffaith! (ac ydi mae’r blog yma yn dipyn o twityr heddiw).