Mae’r comedïwr Rhod Gilbert yn gallu bod yn eitha doniol er mod i ddim yn hoff iawn o’i arddull stand-up.
Dyma glip o rhaglen beilot a wnaeth e ar gyfer BBC Three, sy’n nodedig yn bennaf am fod yr isdeitlau scymraeg wedi eu cyfieithu drwy ein hen ffrind InterTran. Ydi hyn yn ychwanegu at ‘ddoniolrwydd’ y sgets? Efallai.
Roedd yn rhaid i fi gysylltu gyda ISP yn yr Almaen wythnos yma. Roedd rhywun anhysbys wedi rhoi copi o hen wefan i fyny, un wnaethon ni ddatblygu yn 2002 ond fe ddaeth y prosiect i ben yn 2008. Roedd rhywun wedi ail-gofrestru y parth gwreiddiol ac yna dwyn hen gopi o’r wefan o’r Archif Rhyngrwyd a’i roi nôl ar y we.
Drwy wneud hynny roedden nhw’n elwa ar yr holl ddolennau oedd yn bwydo traffig i’r wefan, ond fe allen nhw fod wedi gwneud hynny heb ddwyn ein gwaith dylunio a’r cynnwys. Ac wrth gwrs doedd y wefan ddim yn gweithio yn iawn gan nad oedd unrhyw god tu ôl iddo, dim ond HTML statig.
Dyma gyrraedd y pwynt felly – roedd rhaid gofyn i’r cwmni oedd yn darparu’r gweinydd i dynnu’r wefan i lawr. Dwi ddim yn sprechen Almaeneg felly ddanfones i ebost yn saesneg iddyn nhw, gan ddisgwyl y bydden nhw’n deall hynny. Fe ges i ebost dwyieithog nôl yn Almaeneg a saesneg cywir ond roedd yn ateb safonol yn dweud “Mi fyddwn ni’n ymchwilio i’r mater”.
Bore ‘ma fe ges i ebost dwyieithog arall yn dweud fod nhw wedi delio gyda’r mater. Roedd yn amlwg fod y saesneg tro ‘ma wedi ei gyfieithu drwy Google translate. Roedd e’n ddigon dealladwy ond ddim yn hollol glir er mwyn esbonio beth oedd wedi digwydd. Roedd e’n defnyddio’r gair “prosecuted” er enghraifft – oedden nhw wir wedi mynd a’i cwsmer i’r gyfraith? Na – ‘pursued’ oedd y gair. Mae ansawdd cyfieithu Google yn amrywio llawer yn ôl pa gyfuniad o eiriau sy’ mewn brawddeg.
Drwy fwydo mewn gwahanol gyfuniadau o’r frawddeg gan dynnu rhai geiriau neu gyfieithu un gair ar y tro, dwi’n cael nifer o amrywiaethau:
“have pursued corresponding”
“have pursed accordingly”
“have followed accordingly”
“pursued in accordance”
“we have appropriately”
Ond dwi’n deall beth oedd ganddyn nhw. Fe ges i nhemptio i gyfieithu fy ateb i drwy Google ond ro’n i’n meddwl fydde hynny braidd yn haerllug. Fel mae’n digwydd mae cyd-weithwraig yn siarad Almaeneg yn rhugl felly wnes i ateb gyda un brawddeg saesneg ac un Almaeneg.
Fe ges i ateb uniaith Saesneg tro ‘ma, drwy gymorth Google:
Thank you for your emails and help prevent abuse on the Internet. We go every abuse according to the message part of the Internet in our sphere of influence is in accordance with proof.
Eto dwi’n deall yr ystyr ond mae gan gyfieithu awtomatig lle i fynd eto yndoes? Efallai rhyw ddydd fydd hi’n bosib cyfathrebu yn llwyr drwy gyfieithu o’r fath (drwy math yma o ategolyn ar gyfer Thunderbird, er enghraifft). A fydd hyn yn beth da neu gwneud pobl hyd yn fwy diog pan mae’n dod at ddysgu ieithoedd?
Mi fydd Yahoo, perchennog Geocities yn cau lawr y wefan ar ôl heddiw, a gyda hyn mi fydd llawer o wefannau Cymraeg cynnar yn diflannu.
Fe roedd Geocities yn boblogaidd iawn gyda bandiau, labeli a ffansîns Cymraeg, yn cynnwys Fitamin Un, Welsh Bands Weekly, Brechdan Tywod, Radio Amgen, Llwybr Llaethog, Trawsfynydd Lo-Fi Liberation Front, Zabrinski, GHR2 a mwy.
Mae yna nifer o brosiectau wedi ceisio cadw archif o Geocities cyn iddo gau lawr, a mae’r Internet Archive yn le da i gychwyn (er fod bylchau ynddo yn enwedig gyda’r lluniau). Dwi wedi creu archifau fy hun dros y blynyddoedd, nid yn unig o wefannau ar Geocities ond o wefannau Cymraeg arall sydd wedi diflannu. Efallai ga’i gyfle i’w atgyfodi nhw rhywbryd.
Mae yna rhywbeth yn drewi ynglyn a’r stori yma ynglŷn a chyfieithu gêm gyfrifiadurol. Dyw cyfieithu 30 mil o eiriau ddim yn mynd i gostio £16,500!
Mae’n debygol mai geiriau unigol fyddai llawer o’r cynnwys yn hytrach na brawddegau llawn a felly fe fyddai’n bosib cyfieithu y trwch o’r geiriau drwy eiriadur neu cof-gyfieithu. Hyd yn oed o ystyried y gwaith o wirio’r testun a’i roi yn y fformat cywir ar gyfer y gêm dyw’r gost ddim mwy na rhyw 2 neu 3 mil.
Mae rhywun yn trio cymryd mantais fan hyn – naill ai pwy bynnag sy wedi rhoi yr amcanbris, neu y cwmni gemau eisiau’r gwaith am ddim.
Dwi’n sylwi fod Golwg 360 wedi ei nodi fel ‘beta’ nawr a fod y dylunio wedi ei addasu yn agosach i fy awgrym i. Ond allwch chi ddim gwneud llawer o welliannau i’r wefan fel mae ar hyn o bryd – mae angen sgrapio’r cynllun yma a chyflogi dylunydd proffesiynol i roi ‘golwg’ newydd cyfoes i’r wefan.
Mae’r cwestiwn yn codi felly.. pam lansio gwefan oedd ddim wedi ei orffen a chreu gymaint o heip, hysbysebu ar fysiau ac yn blaen? Mae Golwg Newydd Cyf wedi dangos nad oedd ganddyn nhw unrhyw syniad sut i greu gwefan dda a mae nhw nawr yn dibynnu ar awgrymiadau darllenwyr ar beth i wneud.
Mi fasen i a nifer o bobl eraill yn y diwydiant cyfryngau newydd wedi bod yn hapus i brofi fersiynau cynnar o’r wefan er mwyn cynnig awgrymiadau a syniadau ar gyfer y dylunio, technoleg a chynnwys y wefan. Mi fase pawb sydd eisiau gweld y wefan yn llwyddo wedi bod yn fodlon rhoi y fath ymgynghoriad am ddim dwi’n siwr. Dwi ddim yn siwr faint fase hynny wedi ei gyflawni gan mod i’n dechrau amau pwy adeiladodd y wefan ac os mae rhywun yn Tinopolis wnaeth neu a gafodd ei raglennu yn rhad gan rywun yn India?
Ond gwell peidio cwyno gormod, mae nhw wedi bod yn destun sbort am amaturiaeth ei prosiect ond dwi’n siwr y bydd cyfarwyddwyr cwmni Golwg Newydd wedi dysgu’r wers. Dwi’n byw mewn gobaith.