{"id":138,"date":"2006-06-11T22:08:13","date_gmt":"2006-06-11T21:08:13","guid":{"rendered":"http:\/\/da.fydd.org\/blog\/2006\/06\/11\/syrffior-internet-1995-stylee\/"},"modified":"2006-06-15T23:50:54","modified_gmt":"2006-06-15T22:50:54","slug":"syrffior-internet-1995-stylee","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/2006\/06\/11\/syrffior-internet-1995-stylee\/","title":{"rendered":"Syrffio’r internet, 1995 stylee"},"content":{"rendered":"

Ganwyd y We Gymraeg yn 1995. Cyn hynny roedd nifer o Gymry Cymraeg yn cyfathrebu ar rhestrau ebost fel welsh-l<\/a>, ar gr\u0175p Usenet soc.culture.welsh<\/a> (a nes ymlaen wales.cymraeg<\/a>) a’r sianeli sgwrsio byw IRC. Y lle rhwydda i gael mynediad i’r rhyngrwyd oedd yn y prifysgolion neu’r prif lyfrgelloedd a felly cymuned academaidd wnaeth ddatblygu a chynnal rhan fwyaf o’r gwasanethau a’r wybodaeth yn y cychwyn. <\/p>\n

Yn 1994 roedd myfyriwr o Gymru yn astudio am PhD ar ‘fywyd artiffisial’ yng ngholeg Manceinion. Gan fod ei gyfrifiadur gwaith yn y coleg yn rhedeg Linux a wedi ei gysylltu a’r rhwyd fe wnaeth sefydlu y porth cynta ar gyfer y we Gymraeg – Gwe Aw\u00ea. Roedd hwn yn cynnig dolenni tudalennau Cymraeg arall ar y we a llety i rai gwefannau arall yn Gymraeg. Yn ogystal a hyn fe roedd yn cynnal cyfeiriadur ‘Cymuned Gymraeg Rhithwir’ oedd yn caniat\u00e1u defnyddiwr i greu ‘tudalen cartref’ iddyn nhw eu hunain yn cynnwys ychydig o wybodaeth amdanynt. Fe roedd ‘llyfr gwesteion’ syml yno hefyd, rhagflaenydd y negesfwrdd.<\/p>\n

Enw’r myfyriwr oedd Rhys Jones a fe aeth ymlaen i fod yn un o’r technopreneurs<\/em> prin sydd yng Nghymru, gan sefydlu cwmn\u00efau Technoleg Gwe, Secure Trading<\/a> a Accountis<\/a>.<\/p>\n

Erbyn 1995, er mai rhestrau ebost oedd y prif gyfrwng trafod o hyd, roedd nifer o wefannau Cymraeg wedi dechrau – rhai gan unigolion yn cynnig gwybodaeth ac eraill gan gwmn\u00efau yn cynnig gwasanaethau neu gynnyrch. Doedd y cyfryngau ddim yn siwr sut i bortreadu y cyfrwng newydd bygythiol hwn a felly fe gafwyd cymysgedd rhyfedd o eitemau a rhaglenni dogfen – rhai yn portreadu ryw utopia technolegol ac eraill yn canolbwyntio ar ‘beryglon’ fel pornograffi a diffyg rheolaeth neu sensoriaeth. Fe roedd rhaglenni plant fel Uned 5 yn llawer fwy rhesymol a diffwdan.<\/p>\n

Fel archif bach o’r hyn a fu, dyma glip o Uned 5, a ddarlledwyd ar Fehefin 20fed 1995, bron 11 mlynedd yn \u00f4l. Mae Nia Elin yn cyflwyno’r ‘uwchdraffordd wybodaeth’ gyda chymorth Keith Morris<\/a>.<\/p>\n

<\/param><\/embed><\/object><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ganwyd y We Gymraeg yn 1995. Cyn hynny roedd nifer o Gymry Cymraeg yn cyfathrebu ar rhestrau ebost fel welsh-l, ar gr\u0175p Usenet soc.culture.welsh (a nes ymlaen wales.cymraeg) a’r sianeli sgwrsio byw IRC. Y lle rhwydda i gael mynediad i’r … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,15,21],"tags":[],"class_list":["post-138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fideo","category-teledu","category-y-we"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=138"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/da.fydd.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}