Archifau Categori: Technoleg

Oes y Cyfrifiaduron

Postiwyd ar gan

Roedd Ffenestri yn fand synthpop Cymraeg ar ddechrau’r 80au. Aelodau’r band oedd Geraint James a Martyn Geraint (a ddaeth yn enwog wedyn fel diddanwr a cyflwynydd rhaglenni plant). Fe wnes i brynu eu albwm Tymhorau yn 1986 neu 87 a’i chwarae drosodd a throsodd.

Mae’r albwm yn cynnwys cân ‘Oes y Cyfrifiaduron’ wnaeth argraff arna’i ar y pryd mae dal yn ffefryn. Fe es i ati i wneud fideo ar gyfer y gân. Roeddwn am ddefnyddio fideo a lluniau dan drwydded Creative Commons ond roedd e’n gythreulig o anodd i ganfod deunydd addas, yn enwedig o wledydd Prydain. Dyna pam mae’r rhan fwyaf o’r deunydd yn tarddu o America.

Rwy’ am drafod y gân nes ymlaen ond dyma’r fideo i ddechrau (cliciwch y botwm sgrîn llawn i gael fersiwn HD).

Ar yr olwg gynta mae’n gân ysgafn am fyw yn oes y cyfrifiaduron. Mae’r geiriau ar y llaw arall yn sôn am fyd lle mae ‘cyfrifiaduron’ yn rheoli bywyd a dwyn swyddi. Cafodd y gân ei sgrifennu ynghanol diweithdra mawr yr 80au – “Y’ni eisiau’n gwaith yn ôl, mae’n ddiflas ar y dôl”. Oedd yna fai ar gyfrifiaduron?

Yng Nghymru, fe gollwyd y rhan fwyaf o’r swyddi yn y diwydiant glo a gweithgynhyrchu. Roedd y diwydiant electroneg a chyfrifiaduron yn un o’r meysydd prin lle roedd swyddi yn cael eu creu. Fe wnaeth y cwmni AB Electronics o Abercynon gynhyrchu nifer o gyfrifiaduron cynnar fel mae Amgueddfa Cymru yn esbonio.

Efallai roedd pethau’n edrych yn ddu yn nirwasgiad yr 80au ond roedd y math o broffwydo ar Tomorrow’s World yn eitha pell ohoni. Roedd yna deimlad y byddai cyfrifiaduron a’r robotiaid yn gwneud popeth drosto ni a fydde ni’n rhydd i fyw bywyd o hamdden mewn dinasoedd glan modern. Yn sicr mae robotiaid wedi disodli nifer o swyddi diflas mewn ffatrïoedd. Mae’n bosib dadlau hefyd mai gwarchod swyddi mae nhw’n wneud drwy wneud cynhyrchu nwyddau yn fwy effeithiol a felly’n gwneud hi’n bosib i gadw cwmnïau cynhyrchu mewn gwledydd fel Cymru lle mae cyflogau yn gymharol uchel.

Erbyn hyn dwi’n meddwl fod cyfrifiaduron wedi creu mwy o waith mewn meysydd cwbl newydd tra’n lleihau’r baich o weinyddu mewn meysydd eraill. Hyd at y 90au cynnar roedd swyddfeydd mawr yn arfer cyflogi stafelloedd llawn o bobl (menywod i fod yn gywir) oedd a’r gwaith penodol o deipio dogfennau a llythyrau. Doedden nhw ddim mwy na cyfrifiaduron dynol gyda gwirydd sillafu a geiriadur. Erbyn hyn mae pawb yn teipio – yn paratoi dogfennau a delio gyda’u gohebiaeth eu hunain, a hynny ar gyfrifiadur.

Doedd y swydd dwi’n wneud nawr ddim yn bodoli yn 1985. Roedd yna swyddi tebyg ar gael wrth gwrs mewn banciau, cwmni cyfrifydd neu yswiriant. Yr unig le arall fase swydd tebyg oedd mewn prifysgolion lle roedd sylfaen y dechnoleg dwi’n ddefnyddio nawr yn cael ei ddyfeisio a’i ddatblygu.

Felly ydi’r cyfrifiaduron wedi cymryd ein swyddi neu ydyn nhw wedi creu byd lle mae’n bosib creu swyddi gwbl newydd? Mae’n gân bop gwych ond hir oes i’r cyfrifiaduron.

Yr Uwchdraffordd Wybodaeth

Postiwyd ar gan

Nôl yn y 90au, roedd y rhyngrwyd a’r we wedi dod yn gyfarwydd iawn yn y byd academaidd. Roedd tipyn o ffordd i fynd er mwyn argyhoeddi’r cyhoedd am y chwyldro. Yn 1994, roedd rhaglenni fel ‘The Net’ ar BBC 2 yn cyflwyno’r dechnoleg newydd i’r gwylwyr.

Yng Nghymru fe ddangoswyd cyfres o dri rhaglen o’r enw ‘Cyber Wales’ ar BBC Wales yn 1995. Dyma glip o ddechrau’r rhaglen sy’n cael ei gyflwyno gan Gareth Jones.

Roedd y llywodraeth yng Nghymru, yn bennaf drwy’r WDA, yn ceisio codi ymwybyddiaeth hefyd. Roedd y dechnoleg yn cael eu gyflwyno mewn llefydd fel y Sioe Frenhinol a’r Eisteddfod. Tua’r un adeg yn 1995, roedd arddangosfa (yng Nghaerdydd neu Gasnewydd?) i bobl gael gweld nid yn unig dechnolegau’r rhyngrwyd ond datblygiadau eraill fel ‘fideo ar alw’. Yn y clip nesa, mae Gareth Jones yn siarad ar Heno am y dechnoleg newydd.

Bocsys digidol Freeview HD

Postiwyd ar gan

Mae hwn yn gofnod reit hir am focsys digidol Freeview a fy ymchwil i wrth drio prynu un newydd!

Dwi’n gwylio teledu digidol ar Freeview, gyda recordydd fideo personol (Personal Video Recorder neu PVR). Mae’r bocs sydd gen i – y Topfield 5800 – tua 5 mlwydd oed erbyn hyn ond dal yn ddigon defnyddiol. Mae ganddo system weithredu weddol agored felly mae datblygwyr wedi gallu cynhyrchu cadarnwedd (firmware) amgen i’r peiriant sy’n cynnig llawer o welliannau dros feddalwedd y gwneuthuriwr gwreiddiol.

Ers 2005, mae pethau wedi symud ymlaen yn sylweddol. Mae darllediadau Cymru nawr yn gwbl ddigidol a mae system ddarlledu newydd wedi ei gyflwyno ar Freeview (DVB-T2) sydd yn gwneud defnydd gwell o’r gofod a drwy gywasgiad MPEG-4 mae’n bosib darlledu sianeli HD.

Felly dwi wedi bod yn chwilio am galedwedd newydd i’w brynu sy’n gallu derbyn Freeview HD. Dwi’n awyddus i allu gwylio S4C Clirlun am fod ansawdd lluniau S4C dal yn wael ar Freeview. Mi fydd BBC One HD yn lansio cyn bo hir hefyd, felly mi fydd e’n gyfle grêt i weld yr holl ddarpariaeth newydd fydd ar gael bryd hynny. Dwi ddim yn gweld fy hun yn gwylio ITV HD rhyw lawer. Yr unig ddewis arall yw Channel 4 HD. Dyw hwn ddim yn cael ei ddarlledu yng Nghymru ond os dwi’n lwcus iawn mae’n bosib fyddai’n gallu derbyn y sianel o drosglwyddydd y Mendip.

Dwi’n hapus iawn gyda’r nodweddion ar y PVR sydd gen i ar hyn o bryd felly os ydw i am brynu peiriant newydd, rhaid iddo wneud popeth oedd yr hen un yn wneud. Yn anffodus o fy ymchwil i, mae’n ddyddiau cynnar iawn o ran dewis y peiriant ‘perffaith’. Er fod digon o ddewis ar gael, mae rhai wedi eu cynhyrchu yn rhad iawn a mae nifer o gwynion amdanynt. Mae rhai bocsys da ar gael gan gwmniau safonol fel Humax a Philips ond eto mae nifer o wallau neu nodweddion ar goll a felly mae defnyddwyr yn disgwyl am gadarnwedd newydd.

Mae peiriant diddorol arall ar gael gan 3View, sydd yn ceisio bod yn fwy o ‘ganolfan adloniant’ sy’n gallu chwarae ffeiliau fideo/sain/lluniau oddi ar gyfrifiadur neu storfa ar eich rhwydwaith cartref. Yn anffodus nid yw’r cwmni yma eisiau cefnogi holl safonau Freeview HD (gwasanaethau botwm coch er enghraifft).

Mae peiriant arall i’w lansio o dan yr enw Icecrypt, fel mae’n digwydd gan yr un bobl oedd yn dosbarthu peiriant Topfield ym Mhrydain. Mae hwn yn swnio’n addawol ond dyw e ddim ar gael eto a dwi heb weld unrhyw adolygiadau ohono.

Felly dwi wedi penderfynu gohirio prynu PVR newydd am nawr – mewn chwe mis dwi’n gobeithio bydd y dewis ychydig yn fwy amlwg, y gwallau wedi datrys a’r prisiau ychydig yn fwy rhesymol.

Yn y cyfamser, dwi dal eisiau gwylio Freeview HD, felly dwi penderfynu prynu bocs digidol heb ddisg galed gan Humax. Fel mae’n digwydd mi fydd y bocs yn gallu recordio rhaglenni i ddisg USB allanol ond falle ddim mor hyblyg a PVR. Pan ddaw’r peiriant, fe wna’i adolygiad ohono.

Meddalwedd gwebost

Postiwyd ar gan

Ychydig o flynyddoedd yn ôl fe wnes i ddatblygu system ebost newydd i’r gwaith ac un o’r nodweddion pwysig ar gyfer y system newydd oedd gallu darllen cyfrif ebost ar y we ‘tebyg i Gmail’.

Mae ein system yn defnyddio IMAP ac yn storio’r holl ebost ar y gweinydd a felly mae hyn yn ddigon hawdd i’w ychwanegu. Roedd angen rhywbeth oedd yn rhedeg ar weinydd LAMP (sef Linux/Apache/MySQL a Perl, PHP neu Python – dim ots gen i pa iaith mewn gwirionedd).

Ar y dechrau wnes i ddefnyddio meddalwedd Squirrelmail, sy’n ddigon dda er ychydig yn hyll a’n drysu rhai defnyddwyr. Mae cyfieithiad Cymraeg ohono i gael ymysg nifer o ieithoedd eraill.

Felly tua blwyddyn yn ôl fe wnes i newid i feddalwedd Roundcube – mae hwn dal yn fersiwn cynnar ond mae’n cael ei ddatblygu yn gyson. Wnes i gyfieithu’r pecyn i’r Gymraeg a fe gyhoeddwyd fersiwn 0.4 o’r meddalwedd mis diwethaf.

Dyma sgrîn-lun o rhyngwyneb y meddalwedd:

Roundcube

Brwydr y ffonau clyfar

Postiwyd ar gan

Mae gan y BBC stori heddiw am gynnydd sylweddol yng nghwerthiant ffonau HTC. Dwi wedi sylwi ar lawer o mwy o bobl yn defnyddio ffonau Android gan HTC, yn enwedig merched. Yn ein swyddfa ni, mae iPhone gan bedwar dyn, a’r HTC Desire gan dri menyw ag un dyn (ac un arall ar y ffordd).

Ar y trên hefyd dwi’n sylwi fwy o ferched yn defnyddio ffonau HTC. Oes patrwm yma? Dwi’n amau fod e rhywbeth i wneud a diwylliant ‘macho’ cwmni Apple. Mewn rhyw ffordd ryfedd mae nhw wedi cymryd drosodd o Microsoft fel ‘bwli’ y byd cyfrifiadurol. Mae personoliaeth y pennaeth Steve Jobs i’w wneud a hyn dwi’n siwr ond dwi’n credu fod y ffordd mae Apple yn marchnata hefyd yn apelio fwy at ddynion.

Wrth ryddhau cynnyrch newydd mae Apple yn creu ‘râs’ lle mae cyfrinachedd yn bwysig i ddechrau gyda leaks o wybodaeth tactegol. Mae hyn yn creu cystadleuaeth i gael y wybodaeth ddiweddaraf sy’n arwain at un diwrnod ‘mawr’ lle mae rhaid ymladd i fod y cynta yn y ciw i brynu’r teclyn newydd. Mae hyn yn apelio at gîcs a gîcs gwrywaidd yn sicr.

Heb fod yn rhy ystrydebol dwi’n credu fod merched yn hoffi cymharu wrth siopa a ddim mor frwd dros fod y cynta i’r felin, a bod yn early adopter. Mae yna ddigon o gîcs benywaidd hefyd a mae nhw hefyd yn edrych ar y specs a’r dechnoleg tu ôl i declyn, ond does sdim rhaid fod yn rhan o’r ‘râs’.

Dim ond damcaniaeth yw’r uchod, ond mi fyddai’n ddiddorol iawn gweld unrhyw ystadegau ar y defnydd o ffonau clyfar gan y ddau ryw.