Dros y flwyddyn diwetha’ rwy’ wedi bod yn gweithio ar brosiect sy’n darparu mannau gwybodaeth rhyngweithiol ar draws hen ardaloedd diwydiannol De Cymru. A heddiw roeddwn i yn y lansiad swyddogol o brosiect Herian ym Mharc Treftadaeth y Rhondda. Mae’r ciosgs yn darparu gwybodaeth am hanes y lleoliad, yn dangos beth arall sydd i’w wneud yn yr ardal a llefydd i aros.

Rôl fach oedd gen i yn yr holl beth – rwy wedi bod yn helpu gosod pob ciosg yn y gwahanol leoliadau a’u cysylltu i’r we. Gan mai y cynghorau lleol sy’n darparu’r cysylltiad rhyngrwyd fel arfer, mae hynny wedi bod yn dipyn o sialens a dweud y lleia. O ran technoleg, mae’r ciosg wedi ei wneud o ddur gloyw a gwydr a mae cyfrifiadur bach twt wedi ei guddio tu fewn iddo. Mae’r cyfrifiadur yn rhedeg dim byd mwy clyfar na Windows XP a porwr arbennigol sy’n atal pobl (wel, plant) rhag ffidlan gyda’r peth. O leia dyna’r theori.

Roedd y teulu Griffiths o gyfres teledu’r Coal House yno yn eu dillad o’r cyfnod oedd yn helpu’r awyrgylch. Wnaethon nhw grybwyll y ffaith fod cyfres newydd o’r Coal House ar y gweill. Fe wnaeth y Gweinidog Diwylliant, Rhodri Glyn, araith fer gan gyfaddef nad oedd wedi gweld y Coal House a plîs allai’r BBC ddanfon “CDs” ato. Dechrau da.

Heblaw am y lansiad, y peth pwysig oedd y ‘cyfleon lluniau’ i bob un o’r partneriaid sy’ wedi cyfrannu i’r prosiect. Roedd y teulu yn amyneddgar iawn wrth dynnu lluniau am hanner awr ond mae nhw’n edrych fel petai nhw’n mwynhau y sylw. Wrth sefyll gyda nhw yn y ‘bwffe’ nes ymlaen mae’n amlwg nad ydyn nhw wedi blino am siarad am eu profiad 5 mis yn ddiweddarach!

Yn yr wythnos ddiwethaf mae wedi bod ychydig o antur wrth fynd i’r gwaith drwy’r gwynt a’r glaw. I ddechrau roedd rhaid penderfynu os oedd hi’n werth defnyddio ymbarel a brwydro yn erbyn y gwynt neu wisgo o’ch corryn i’ch sawdl mewn waterproofs. Wedyn mae angen osgoi yr holl byllau dŵr, lle mae’r gwteri wedi gorlifo. Mae gyrrwyr sy’n saff yn eu ceir clyd yn hoff o yrru ar gyflymder reit drwy ganol rhain er mwyn chwistrellu dwr ar draws cerddwyr ar y palmant.

Roedd y siwrne byr ar y trên yn reit syml, os oedd y gwasanaeth ar amser. Wrth gyrraedd orsaf Cathays wedyn roedd sialens arall, gan fod pwll o ddŵr wedi casglu wrth bont y rheilffordd. Felly i groesi’r bont roedd rhaid neidio ar cwpl o gerrig yng nghanol y dwr er mwyn cyrraedd y grisiau.

Bore ‘ma wrth gerdded lawr Plas y Parc roedd dinistr y nosweithiau cynt yn amlwg – dail, brigau, y mes a’r moch coed. Ond yn bennaf.. yr ymbarels marw yn gorwedd yn y gwter. Fe wnes i gyfri 14 o ymbarels rhacs wedi eu taflu o’r neilltu fel hen dedi bêr.

Roedd hi’n rhy wyntog i Olwyn Fawr Caerdydd neithiwr hefyd – fe gaeodd am wyth.

Mae gwefan newyddion y BBC yn ddeg mlwydd oed. Yr wythnos dwetha wnes i hefyd dathlu deg mlynedd yn gweithio i un cwmni (a felly dwi wedi bod yn darllen gwefan y BBC bob amser cinio ers hynny).

Darllenwch weddill y cofnod »

Wyddoch chi mai Abertawe yw dinas wlypaf Prydain? (Oeddwn). Neu mai yng Nghymru y lladdwyd y blaidd olaf, yng Nghregina (Nag oeddwn, diolch am y ffaith hynod o ddiddorol hwn).

Mae hyn i gyd a llawer mwy yn y gyfrol Gwyddoniadur Cymru sy’n cael ei gyhoeddi mewn rhai misoedd. Nawr mae’n bosib archebu eich copi o flaen llaw ar wefan newydd.

Mae’n hawdd ennill clod am newid y byd, os ydych chi’n wleidydd, ond mae’r llawer o’r gwaith pwysicaf yn cael eu wneud gan weision sifil yn gweithredu polisïau y gwleidyddion. Er hyn, ychydig o’r gweision hyn sy’n ddigon hyderus a galluog i herio’r sefydliad mewn ffordd dawel.

Fues i yn angladd fy wncl Handel ddydd Llun. Roedd nifer o’i hen gyd-weithwyr yno a roeddent yn cytuno y dylid cyhoeddi erthygl goffa amdano, rhywbeth pwysicach na phwt o hysbysiad yn y Western Mail. Diolch i dad a chymorth Meic Stephens felly, dyma ei obit yn yr Independent.